نرم افزار نظارت تصویر ریلی راه آّهن جمهوری اسلامی ایران
نرم افزار نظارت تصویر ریلی راه آّهن جمهوری اسلامی ایران

سامانه نظارت تصویری شبکه ریلی

سامانه مدیریت تصاویر واگن‌های قطار یک سیستم یکپارچه نرم‌افزاری است که با زبان Python و رابط PyQt توسعه یافته است. این سامانه شامل سه بخش (نرم‌افزار داخل واگن، واسط و استیشن مرکزی) بوده و وظیفه دریافت، انتقال و آرشیو ایمن تصاویر دوربین‌های قطار را بر عهده دارد. داده‌ها به‌صورت ساخت‌یافته ذخیره و با یک کلیک به ایستگاه مرکزی منتقل می‌شوند. در تهران، کاربران مجاز می‌توانند تصاویر را بر اساس شماره واگن و زمان مشاهده و بررسی کنند. این پروژه در مقیاس کل ناوگان ریلی ایران پیاده‌سازی شده و الزامات امنیتی در آن به‌طور کامل رعایت شده است.
محل اجرا:
تمام کشور
زمان اجرا:
2025-06-12
تکنولوژی مورد استفاده:
Python-Pyqt
وضعیت پروژه:
در حال اجرا

سامنه نظارت تصویری شبکه ریلی، با هدف تصویر برداری از خطوط ریلی کشور، آرشیو تصاویر و مانیتورینگ ۲۴/۷ توسعه یافته است. نظارت بر روی سلامت ریل‌ها و بررسی حوادث بصورت مستند، از جمله اهداف کلیدی این سامانه می‌باشد.

در این پروژه، تصاویر دوربین‌های IP نصب شده بر روی هر قطار، توسط یک تین کلاینت به عنوان NVR پردازش و آرشیو می‌شوند.با ورود قطار به ایستگاه و اتصال تین‌کلاینت به یک لبتاب، تصاویر توسط یک نرم افزار واسط، به سیستم هر ایستگاه منتقل می‌شوند و در نهایت ایستگاه مرکزی تهران با دسترسی به کلیه این ایستگاه ‌ها می‌تواند تصاویر را براساس ایستگاه، شماره قطار، تاریخ و… از ایستگاه‌های مختلف و به صورت موازی دریافت نماید.

سامانه نظارت تصویری شبکه ریلی راه آهن ایران

(پیاده‌سازی در مقیاس ملی برای کل ناوگان ریلی کشور)

این پروژه با هدف ایجاد یک زیرساخت نرم‌افزاری و عملیاتی جهت دریافت، انتقال، آرشیو و مشاهده‌ی تصاویر دوربین‌های واگن‌های قطار در سطح ملی طراحی و پیاده‌سازی شده است. سامانه طراحی‌شده شامل سه جزء نرم‌افزاری مستقل اما به‌هم‌پیوسته است که در تعامل با یکدیگر، عملیات را به‌صورت اتوماتیک، ایمن و با حداقل مداخله انسانی انجام می‌دهند.

اجزای سامانه:

  1. 🎥 نرم‌افزار داخل واگن
    • نصب‌شده روی سیستم‌های داخل واگن‌های قطار.
    • دریافت تصاویر از دوربین‌ها به‌صورت زمان‌بندی‌شده یا پیوسته.
    • نام‌گذاری خودکار فایل‌ها بر اساس شماره واگن، تاریخ و زمان ثبت.
    • ذخیره‌سازی محلی با الگوریتم فشرده‌سازی بهینه برای مصرف کمتر حافظه.
    • قابلیت احراز هویت داخلی جهت دسترسی به داده‌ها.
    • پشتیبانی از چند دوربین هم‌زمان (بر اساس مشخصات سیستم پردازشی)
    • قابلیت پشتیبانی مدل های دوربین های مختلف بر اساس پروتکل ONVIF شامل : Hikvision ، Axis ، Hares ، KDT ، Dahua و غیره
    • قابلیت فعال سازی سیستم تصویر برداری در حالت تشخیص حرکت جهت کاهش مصرف حافظه
    • قابلیت عملکرد آفلاین و همگام‌سازی پس از اتصال
    • قابلیت همگام سازی ساعت سیستم به صورت اتوماتیک پس از اتصال به لپتاپ
    • قابلیت اپدیت از طریق نرم افزار واسط
    • قابلیت دریافت مشخصات دوربین جدید شامل : آی پی ، نام کاربری و رمز عبور جهت اتصال از طریق سیتم واسط بدون نیاز به راه اندازی مجدد
    • سیستم مدیریت حافظه خودکار به صورت FIFO
  2. 🔄 نرم‌افزار واسط (Intermediary Software)
    • نصب‌شده روی لپ‌تاپ اپراتور در ایستگاه مقصد.
    • تشخیص خودکار اتصال به سیستم واگن و دریافت تصاویر تنها با یک کلیک.
    • اعمال سیاست‌های کنترل دسترسی برای اپراتورها.
    • انتقال ایمن تصاویر به سرور محلی از طریق اتصال فیزیکی یا شبکه امن.
    • ثبت گزارش کامل از عملیات دریافت و انتقال به منظور رهگیری (Audit Log).
    • قابلیت همگام سازی ساعت سیستم ها
    • قابلیت به روزرسانی از طریق سیستم مرکزی
    • قابلیت ایجاد پروفایل شامل تنظیمات دوربین ها و ارسال به سیستم داده برداری جهت اتصال
  3. 🏢 نرم‌افزار استیشن مرکزی (در مراکز استان ها)
    • دریافت خودکار داده‌ها از ایستگاه‌های مختلف از طریق شبکه اختصاصی فیبرنوری.
    • پنل مدیریتی با احراز هویت چندلایه (Multi-Factor Authentication).
    • قابلیت جستجوی پیشرفته بر اساس شماره واگن، تاریخ، ساعت و نام ایستگاه.
    • نمایش تصاویر، دانلود یا ارسال برای تحلیل بیشتر.
    • سطح‌بندی دقیق دسترسی کاربران (اپراتور، ناظر، مدیر سیستم).
    • قابلیت گرفتن خروجی از فیلم در حال مشاهده جهت ارائه به واحد مربوطه
    •  
مقیاس‌پذیر در سطح ملی؛ در حال حاضر روی کل ناوگان ریلی کشور پیاده‌سازی شده است.
امنیت بالا: رمزنگاری داده‌ها، کنترل سطح دسترسی، ثبت لاگ و احراز هویت چندلایه.
تصویر برداری 24 ساعته از خطوط ریلی
رابط کاربری کاربرپسند مناسب برای اپراتورهای غیر فنی.
به روزرسانی سیستماتیک در تمام شبکه
قابل اتصال به الگوریتم‌های هوش مصنوعی برای تحلیل خودکار تصاویر در آینده.
گزارش گیری براساس شماره قطار، تاریخ، دوربین، ایستگاه و...
پشتیبانی از اتصال به چند دوربین به‌صورت همزمان
امکان تشخیص خطا در روند دریافت یا انتقال تصاویر
امکان بروزرسانی نرم‌افزار از طریق شبکه داحلی (Local Network Update)
نرم افزار انتقال تصاویر ریل